De plannen rondom de Zelfstandigenwet bevatten een onderdeel dat bij veel opdrachtgevers vragen oproept: het rechtsvermoeden van werknemerschap bij een laag uurtarief. Het klinkt juridisch, maar de kern is goed uit te leggen. En dat is fijn, want juist daar zit de nuance.
Het is belangrijk om meteen één misverstand weg te nemen: een laag uurtarief maakt iemand niet automatisch werknemer. Het rechtsvermoeden verandert niet ineens de aard van de samenwerking. Wat het wél doet, is de positie van een werkende in een juridische procedure versterken.
Voor opdrachtgevers is het dus geen reden tot paniek, maar wel een reden om goed te begrijpen wat dit voorstel precies inhoudt, wanneer het relevant wordt en wat er in de praktijk van je verwacht mag worden.
Wat is het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief?
Het rechtsvermoeden is een onderdeel van de plannen rondom de nieuwe Zelfstandigenwet. Daarmee lijkt het kabinet één element uit het eerdere VBAR-voorstel te willen behouden, ook al wordt de VBAR als geheel niet verder uitgewerkt. Het gaat daarbij om een rechtsvermoeden van werknemerschap bij een lager uurtarief.
In de huidige plannen wordt rekening gehouden met invoering per 1 januari 2027, al moet dit onderdeel nog verder worden uitgewerkt en formeel worden goedgekeurd. Daarbij wordt in de discussie op dit moment een tariefgrens genoemd van rond de € 38 per uur.
Dat betekent concreet: als een zzp’er onder die voorgenomen tariefgrens naar de rechter stapt en stelt dat er in werkelijkheid sprake is van een arbeidsovereenkomst, dan krijgt diegene een bewijsvoordeel.
Dat is iets anders dan automatisch werknemerschap. Het rechtsvermoeden zegt niet dat iemand onder die grens per definitie werknemer is. Het betekent alleen dat in een procedure het vertrekpunt verschuift en dat de opdrachtgever vervolgens de ruimte krijgt om aannemelijk te maken dat er toch sprake is van zelfstandig ondernemerschap.
Wat is het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief níet?
Juist op dit punt ontstaat vaak verwarring.
Het rechtsvermoeden is:
- geen minimumtarief voor zzp’ers
- geen verbod op samenwerken met zzp’ers onder een bepaalde grens
- geen automatische herkwalificatie tot werknemer
- geen vervanging van de inhoudelijke beoordeling van de arbeidsrelatie
Minstens zo belangrijk: boven die tariefgrens is er ook niet automatisch sprake van veilig zelfstandig ondernemerschap. Het is dus geen harde ondergrens én geen vrijbrief daarboven. Ook dan blijft de feitelijke werkrelatie bepalend.
Dat laatste is belangrijk. Ook als een werkende zich op het rechtsvermoeden beroept, blijft de inhoudelijke beoordeling draaien om de feiten en omstandigheden van de samenwerking. De rechter zal dus nog steeds kijken naar het totaalplaatje.
Waarom wil het kabinet het rechtsvermoeden invoeren?
De gedachte achter het voorstel is dat kwetsbare groepen beter beschermd moeten worden. Denk aan situaties waarin iemand formeel als zzp’er werkt, maar in de praktijk weinig keuzevrijheid heeft en feitelijk in een afhankelijke werkrelatie zit.
Het rechtsvermoeden moet het in dat soort gevallen makkelijker maken om bescherming te claimen die hoort bij een arbeidsovereenkomst, zoals loondoorbetaling bij ziekte of ontslagbescherming.
De focus ligt dus vooral op het tegengaan van gedwongen zelfstandigheid. Niet op zelfstandigen die bewust kiezen voor ondernemerschap en hun werk ook echt als ondernemer inrichten.
Wanneer wordt het rechtsvermoeden relevant in de praktijk?
Voor veel opdrachtgevers hangt de praktische relevantie sterk af van het soort zelfstandigen waarmee zij werken.
Werk je met zzp’ers die bewust kiezen voor ondernemerschap, voor meerdere opdrachtgevers werken, eigen commerciële afwegingen maken en vrijheid hebben in de uitvoering van het werk? Dan is de kans kleiner dat zij zich op dit rechtsvermoeden zullen beroepen.
Werk je daarentegen met zzp’ers in situaties waarin de zelfstandigheid minder duidelijk is, de tarieven structureel laag zijn en de werkrelatie sterk lijkt op een dienstverband? Dan wordt dit voorstel relevanter. In die gevallen neemt het risico toe dat een werkende bij een conflict alsnog een beroep doet op werknemerschap.
Het rechtsvermoeden dwingt opdrachtgevers dus niet om te stoppen met werken met zzp’ers. Het maakt vooral duidelijk dat je scherper moet kunnen onderbouwen waarom in jouw situatie sprake is van echte zelfstandigheid.
Hoe werkt het rechtsvermoeden juridisch?
Dit is het deel waar de meeste nuance nodig is.
Een werkende moet zich zelf op het rechtsvermoeden beroepen. Daarvoor is een juridische procedure nodig. Het is dus niet zo dat het rechtsvermoeden vanzelf aangaat zodra iemand onder een bepaalde tariefgrens werkt.
Pas als een werkende naar de rechter stapt en zich op dit rechtsvermoeden beroept, verschuift het vertrekpunt. Vervolgens krijgt de opdrachtgever de mogelijkheid om dat vermoeden te weerleggen met feiten waaruit blijkt dat sprake is van ondernemerschap.
Denk aan vrijheid in de uitvoering van het werk, ruimte om opdrachten te weigeren, de mogelijkheid tot vervanging, ondernemerschap in de markt en de mate van inbedding in de organisatie.
Als die onderbouwing voldoende twijfel oproept aan het vermoeden, zal de werkende uiteindelijk nog steeds zelf aannemelijk moeten maken dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. Het rechtsvermoeden maakt die stap dus makkelijker, maar vervangt de inhoudelijke beoordeling niet.
Wat geldt er nu?
Ook dit is belangrijk: het rechtsvermoeden is op dit moment nog geen wet. Het maakt deel uit van een voorstel dat nog verder moet worden uitgewerkt en goedgekeurd.
Tot die tijd verandert er niets aan het huidige toetsingskader. Arbeidsrelaties worden dus nog steeds beoordeeld aan de hand van de bestaande wetgeving en jurisprudentie. In ons artikel over de nieuwe zzp-regels in 2026 voor opdrachtgevers lees je hoe dat bredere speelveld er op dit moment uitziet.
De beoordeling van een arbeidsrelatie gebeurt voorlopig dus nog steeds op basis van de holistische toets en de negen criteria uit het Deliveroo-arrest. Hoe die afweging in de praktijk werkt, lees je in ons artikel over de juiste arbeidsrelatie met zzp’ers bepalen.
Met andere woorden: opdrachtgevers moeten hun samenwerking met zzp’ers nu nog steeds inrichten volgens het huidige kader. Het rechtsvermoeden is vooral relevant als signaal over de richting waarin de wetgeving zich mogelijk ontwikkelt.
Wat betekent het rechtsvermoeden voor jou als opdrachtgever?
Voor opdrachtgevers zit de kern niet in het exacte tarief alleen, maar in de kwaliteit van de samenwerking als geheel.
Het helpt niet om alleen te kijken naar de vraag of iemand boven of onder een eventuele grens zit. Waar het echt om draait, is of de samenwerking in de praktijk de kenmerken van zelfstandig ondernemerschap laat zien.
Dat betekent onder andere:
- geef de zzp’er ruimte om het werk zelfstandig uit te voeren
- voorkom onnodige inhoudelijke aansturing alsof sprake is van loondienst
- leg afspraken vast op een manier die aansluit bij de werkpraktijk
- werk bij voorkeur samen met zelfstandigen die zich ook buiten de opdracht aantoonbaar als ondernemer gedragen
- documenteer hoe je de arbeidsrelatie hebt beoordeeld
Juist die onderbouwing maakt het verschil als er later vragen ontstaan over de kwalificatie van de samenwerking.
Voor welke opdrachtgevers is dit vooral een aandachtspunt?
Het rechtsvermoeden is vooral relevant voor opdrachtgevers die werken met:
- structureel lage tarieven
- langdurige en sterk ingebedde werkrelaties
- beperkte onderhandelingsruimte
- weinig onderscheid tussen zzp-inhuur en reguliere inzet van werknemers
- situaties waarin de werkende feitelijk afhankelijk is van één opdrachtgever
In dat soort gevallen is het verstandig om extra kritisch te kijken naar de inrichting van de samenwerking. Niet alleen juridisch, maar ook operationeel.
Wat betekent het rechtsvermoeden voor zzp’ers die bewust als ondernemer werken?
Voor zelfstandigen die bewust kiezen voor ondernemerschap verandert er in de praktijk waarschijnlijk minder. Wie actief kiest voor flexibiliteit, autonomie en meerdere opdrachtgevers, zal doorgaans niet snel naar de rechter stappen om een arbeidsovereenkomst af te dwingen.
Voor platforms als Temper, waar werkenden bewust kiezen voor ondernemerschap, ligt het daarom minder voor de hand dat werkenden zich op dit instrument zullen beroepen. Het voorstel is vooral bedoeld voor situaties waarin iemand formeel als zelfstandige werkt, maar in de praktijk bescherming zoekt die eerder past bij een dienstverband.
Dat neemt niet weg dat het voorstel politiek en juridisch relevant is. Het laat zien dat de wetgever scherper wil afbakenen in welke situaties zelfstandigheid echt zelfstandig is, en in welke situaties extra bescherming nodig is.
De kern: kijk verder dan alleen het uurtarief
Het rechtsvermoeden maakt vooral duidelijk dat opdrachtgevers niet te simpel naar de discussie moeten kijken. Een laag tarief betekent niet automatisch werknemerschap. Maar het is ook geen onderwerp dat je kunt wegzetten als puur theoretisch.
De echte vraag blijft of de samenwerking, in samenhang bekeken, past bij zelfstandig ondernemerschap. Wie dat goed heeft ingericht en dat kan aantonen, staat sterker. Wie werkt met onduidelijke of hybride constructies, zal meer risico lopen.
Omdat het voorstel nog niet geldt, blijft het voor opdrachtgevers vooral belangrijk om te weten hoe de Belastingdienst nú naar arbeidsrelaties kijkt. In ons artikel over het handhavingsplan arbeidsrelaties in 2026 lees je hoe dat toezicht op dit moment praktisch wordt ingericht.
Hoe Temper je helpt
Temper volgt de ontwikkelingen rondom de Zelfstandigenwet en andere zzp-wetgeving op de voet en vertaalt die naar praktische informatie voor opdrachtgevers. We hebben documentatie en templates ontwikkeld die zijn afgestemd op de huidige richtlijnen van de Belastingdienst, zodat jij nu al aantoonbaar compliant werkt, ongeacht hoe de wetgeving zich verder ontwikkelt.
Bekijk de templates en documentatie, of neem contact met ons op als je vragen hebt over jouw situatie.
%201.webp)
